Ericksonian Hipnoz ve Ego-State Terapisi: Klinik Bilim ve Uygulama

Nobel Akademik Yayıncılık, 2026 · ISBN 978-625-8804-00-3 · ← Bütün kitaplar

Her kitabın bir doğum yeri vardır. Bu kitabınki, Hamburg'da bir eğitim salonunun arka sırasıdır: 2012, hipnoz eğitiminin ilk günü, elimde bir defter, önümde tahtaya trans fenomenlerini çizen bir hoca ve içimde tek bir soru: Bunun Türkçesi neden yok? Yıllar boyunca o soru benimle Tübingen'e, Münih'e, Düsseldorf'a geldi; her seminerde defter biraz daha doldu ve bir gün defter kitap olmak istedi. On yıl sonra, İzmir'de, sabah saat beşte, ilk cümleyi yazdım. Bu kitap on yıl süren bir borcun ödenmesidir: bana bu ekolleri öğretenlere ve Türkçe okuyan meslektaşlarıma.

Neden iki ekol tek kitapta

Hipnoz ile Ego-State terapisi, aynı evin iki odasıdır; ama Türkçede bugüne kadar ayrı evler gibi anlatıldı. Oysa Ego-State terapisini kuran John ve Helen Watkins hipnoterapisttiler; ego durumlarını trans'ta keşfettiler ve hipnozun kapısından geçmeden iç kişilere ulaşmanın ne kadar zor olduğunu bildiler. Milton Erickson ise, "ego durumu" kelimesini hiç kullanmadan, hastalarının içindeki farklı yaşlara, farklı seslere, farklı bilgeliklere yıllarca hitap etti. Biri diğerinin dilini, öbürü diğerinin haritasını taşır. Bu kitabın tezi basittir: hipnoz Ego-State'e derinlik verir, Ego-State hipnoza yön verir; ikisi bir arada, tek başlarına olduklarından fazlasıdır.

Bu birlikteliğe, kendi kliniğimde, bir travma vakasıyla vardım. Danışan trans'a kolayca giriyor, ama transta hep aynı yerde duruyordu; bir duvarın önünde. Duvara telkin işlemedi. Bir gün duvara "sen kimsin?" diye sordum ve duvar cevap verdi: on bir yaşındaydı ve kimsenin geçmesine izin vermiyordu. O gün anladım ki hipnozun ulaşamadığı yerde bir kişi vardır ve o kişiyle ancak konuşarak, pazarlık ederek, saygı göstererek ilerlenir. Kitap o günün sistematik hâlidir.

Kitabın izlediği yol

Kitap, üç büyük hareketle ilerler. Birinci hareket hipnozdur: önce tarih, Mesmer'den Erickson'a, telkinin işbirliğine dönüştüğü o uzun yol; sonra Erickson'un insanı, çocuk felcinden yatakta öğrendiği gözlem sanatı; sonra trans'ın kendisi, fenomenleri, indüksiyonun biçimleri, Milton dilinin grameri, metaforun mimarisi, dolaylı telkinin etiği. Bu bölümde her teknik, arkasındaki düşünceyle birlikte anlatılır; çünkü "neden"ini bilmeden "nasıl"ını öğrenen terapist, tekniği tutar ama danışanı kaçırır.

İkinci hareket Ego-State'tir: Paul Federn'in enerji kavramından Watkins'lerin ayrışma spektrumuna, ego durumlarının nasıl doğduğu; kaynak durumları, yaralı parçalar, koruyucular ve iç eleştirmen; stabilizasyonun neden travmadan önce gelmek zorunda olduğu; yaralı parçaya nasıl yaklaşılır, tanıklık nedir, entegrasyon neyi bütünler. Psikodinamik bakış burada devreye girer: Kernberg'in nesne ilişkileri, Masterson'ın terk depresyonu, iç kişilerin aynı zamanda içselleştirilmiş başkaları olduğu gerçeği.

Üçüncü hareket ikisinin buluşmasıdır: klinik formülasyon, yani bir danışanı hangi haritayla okuyacağınız; strateji, yani hangi kapıdan gireceğiniz; ve vakalar. Vakalar kitabın kalbidir: kaygı ve panik, travma sonrası, psikosomatik ağrı, uyku, performans, Borderline yapılanma, çocukluk kayıpları. Her vaka gerçek süreçlerden birleştirilmiş, kimliksizleştirilmiş ve şu soruyla yazılmıştır: Bu seansta terapist ne düşündü ve neden onu yaptı.

• Ericksonian hipnozun temel felsefesi ve Milton H. Erickson'un terapi anlayışı
• Bilinçdışı iletişim, terapötik dil, metaforlar ve dolaylı telkinler
• Trans fenomenleri ve kaynak aktivasyonu
• Psikodinamik bakış açısı ve Ego-State kuramı
• Parça çalışmaları, klinik formülasyon ve terapötik stratejiler
• Vaka analizleri ve uygulama örnekleri

Nasıl okunur

Kitabı baştan sona okumak mümkün, ama yazarken düşündüğüm okur öyle okumaz. O, bir danışanla tıkanmış bir akşam, kitabı açar ve vakalar bölümünde kendi vakasına benzeyeni arar; oradan kuramın ilgili yerine döner, oradan tekniğe. Kitap bu yüzden çapraz bağlarla yazıldı: her vakanın kenarında ilgili bölümün numarası, her tekniğin sonunda "bunu görmek için bakınız" notu. Bir el kitabı gibi kullanılabilir; ama bir el kitabı gibi yazılmadı, çünkü el kitapları düşünmeyi öğretmez.

Bir de şunu söylemeliyim: kitapta senaryo yoktur. "Şu cümleyi söyleyin, danışan trans'a girsin" biçiminde hazır metinler koymadım; çünkü Ericksonian hipnozun ilk ilkesi, her danışanın kendi transını, kendi dilinde, kendi hızında kurmasıdır. Kitap size cümle vermez; cümlenizi nasıl bulacağınızı gösterir.

Kimin için

Psikologlar, klinik psikologlar, psikolojik danışmanlar, psikiyatristler, psikoterapistler, hipnoz eğitimi alan profesyoneller, Ego-State ile ilgilenen terapistler, lisansüstü öğrencileri ve akademisyenler için kapsamlı bir başvuru kaynağı olarak hazırlandı. Meraklı okur da okuyabilir ve ilk bölümü zevkle okuyacaktır; ama kitap, odada bir danışanla oturan insan düşünülerek yazıldı. Eğitimlerimde ders kitabı olarak kullanıyorum; Ericksonian hipnoz ve Ego-State programlarının omurgası bu kitaptır.

Her satırında uzun yılların araştırmalarının, eğitimlerinin, süpervizyonlarının ve terapi odasında geçen sayısız saatin izleri var. Bugün yeni kitaplar yazıyor olsam da bu kitabın bende bıraktığı yer hep özel kalacak. Kitap Nobel Akademik Yayıncılık'tan ve kitapçılardan edinilebilir; imzalı nüsha ve tanışma için Kenar Notu'ndaki sayfa açık.